این پایان‌نامه کارشناسی ارشد، در راستای دیدگاه‌های معلمان شاغل در مدارس ابتدایی دولتی استان آنکارا، میزان تناسب ساختمان‌ها و حیاط‌های مدرسه را با حقوق کودکان برای زندگی، رشد، یادگیری و بازی بررسی می‌کند. با وجود به‌روزرسانی مداوم برنامه‌های آموزشی، عدم همگامی فضاهای آموزشی با این تغییرات به عنوان یکی از مشکلات اساسی مدارس مطرح می‌شود. بسیار حائز اهمیت است که ساختمان‌ها و حیاط‌های مدرسه بتوانند نیازهای جسمی و روانی کودکان را برآورده کنند. این پژوهش با هدف آشکار ساختن دقیق این کاستی‌ها در پرتو نظرات معلمان انجام شده است.

نمونه این پژوهش را ۳۶۲ معلم شاغل در مدارس ابتدایی دولتی آنکارا در سال تحصیلی ۲۰۱۳-۲۰۱۴ تشکیل می‌دهند. داده‌ها با استفاده از "مقیاس تعیین دیدگاه‌های معلمان ابتدایی در مورد میزان تناسب ساختمان‌ها و حیاط‌های مدرسه با حقوق کودکان" که توسط پژوهشگر توسعه یافته است، گردآوری شد. داده‌های به دست آمده با استفاده از نرم‌افزار SPSS 18.00 تجزیه و تحلیل شدند.

بر اساس یافته‌های به دست آمده در این مطالعه، معلمان بیان می‌کنند که کمبودهای جدی در امکانات ساختمان‌ها و حیاط‌های مدرسه وجود دارد. به ویژه مشخص شد که عرض و اندازه اتاق هنر، اتاق موسیقی، موزه، سالن مراسم و کنفرانس، مناطق استراحت و اتاق کمک‌های اولیه ناکافی است. مدارس در برآورده کردن استانداردهای تمیزی، بهداشت و ایمنی نیز ضعیف عمل می‌کنند. مشاهده شد که کف‌پوش‌ها، راهروها و پله‌های ساختمان‌های مدرسه از نظر سلامت، کارایی و ایمنی مناسب نیستند. از سوی دیگر، حیاط‌های مدرسه فاقد امکاناتی برای کمک به آموزش و یادگیری هستند؛ بیان شده است که آن‌ها تنها برای نیازهای محدودی مانند بازی و استراحت در نظر گرفته شده‌اند و مساحت سرانه هر دانش‌آموز ناکافی است. یافته‌ها همچنین نشان می‌دهند که ساختمان‌های مدرسه از نظر تناسب با حق رشد جسمی و روانی کودک نیز نامناسب هستند. به خصوص در زمینه دلباز بودن، رنگ و نورگیری محیط کلاس‌ها کمبودهای بزرگی وجود دارد. جالب اینجاست که معلمان باسابقه در رده سنی ۵۰-۵۹ سال، در مقایسه با معلمان جوان ۲۰-۲۹ ساله، ساختمان‌ها و حیاط‌های مدرسه را از نظر ایمنی و سلامت کودک مناسب‌تر ارزیابی می‌کنند.

در راستای این نتایج، پیشنهاد می‌شود از ساخت ساختمان‌های مدرسه بدون زیبایی‌شناسی صرف‌نظر شده و معماری افقی ترجیح داده شود. تأکید می‌شود که فضاهای آموزشی مانند کلاس‌های ویژه، آزمایشگاه‌ها، سالن‌های چندمنظوره و موزه‌ها باید در مدارس گنجانده شوند. بیان شده است که حیاط‌های مدرسه باید به جای بتن و آسفالت با فضاهای چمن‌کاری شده طراحی شوند، مناطقی برای پرورش گیاه و درخت ایجاد گردد و دیوارهای احاطه‌کننده به جای بتن سخت با فنس و گیاهان حصاری ساخته شوند. این تغییرات با حمایت از رشد جسمی و روانی کودکان، به ایجاد یک محیط مدرسه بسیار سالم‌تر کمک خواهد کرد.

از اوزلم اوزاکتان (Özlem Özaktan) برای این پژوهش ارزشمند سپاسگزاریم. متن کامل این پایان‌نامه با کد ۳۸۱۸۰۳ از طریق سایت www.tez.yok.gov.tr قابل دسترسی است.